DERI KUR SHKENCA E KOSOVËS DO TË DREJTOHET ME PËRZGJEDHJE QË NUK I SHPJEGOHEN PUBLIKUT?
Hulumtim nga Blic Albania

Pesë nga 15 kandidatët e propozuar për Këshillin Kombëtar të Shkencës nuk u identifikuan në asnjërën prej dy listave Top 1000 të Kosovo National H-index Ranking 2026. Ministria nuk iu përgjigj pyetjeve të redaksisë për kriteret, verifikimin dhe arsyetimin e përzgjedhjes.
Kosova nuk mund të kërkojë përparim shkencor duke e trajtuar llogaridhënien si bezdi administrative. Përzgjedhja e organit që duhet të orientojë zhvillimin e shkencës kërkon dëshmi publike: çfarë kanë prodhuar kandidatët, si janë krahasuar dhe pse janë përzgjedhur pikërisht ata?
Blic Albania, në bashkëpunim me Institutin për Kërkim Shkencor për Zhvillim të Qëndrueshëm, i kërkoi Ministrisë dokumentacionin për kualifikimet, veprimtarinë shkencore, nominimet, kriteret dhe përfaqësimin e kandidatëve. Afati i kërkuar ishte 2 nëntori 2026, ora 12:00. Sipas evidencës së redaksisë, deri në përgatitjen e këtij artikulli nuk është marrë përgjigje.
Ministria kërkon besim në përzgjedhjen e saj, ndërsa publikut nuk ia jep informacionet për ta vlerësuar atë përzgjedhje. Kjo është papërgjegjshmëri publike.
Çfarë tregon krahasimi me renditjet?
Kontrolli i listave të plota Scopus dhe Google Scholar në Kosovo National H-index Ranking 2026, më 15 nëntor 2026, tregon dallime të konsiderueshme ndërmjet kandidatëve.
Fetah Podvorica dhe Besnik Krasniqi figurojnë përkatësisht në pozitat 7 dhe 8 në Scopus. Aliriza Arënliu renditet i 62-ti, ndërsa Armond Daci i 78-ti. Të katër figurojnë edhe në 100 vendet e para të listës Google Scholar.
Këto rezultate duhet të njihen. Ato dëshmojnë gjithashtu se përzgjedhja mund të diskutohet mbi të dhëna konkrete.
Në anën tjetër, Arbnora Dushi, Arven Syla, Emine Kalaja-Hajdari, Majlinda Bregasi dhe Tringa Dedi nuk u identifikuan në asnjërën prej dy listave Top 1000. Kjo gjetje nuk provon mungesë kontributi shkencor. Por kërkon përgjigje të dokumentuar: cilat arritje, botime, projekte apo kontribute i vendosën këta kandidatë mes personave të përzgjedhur për organin kombëtar të shkencës?
Burimet e krahasimit janë listat publike Scopus dhe Google Scholar.
Doktorant në organin që orienton shkencën kombëtare?
Profili institucional i Arven Sylës në Universitetin e Gjenevës e paraqet si doktorant. Ministria duhet të sqarojë nëse ky informacion është ende aktual dhe çfarë statusi kishte kandidati në datën e propozimit.
Doktorantët mund të kenë punë kërkimore cilësore dhe ide me vlerë. Megjithatë, përzgjedhja për Këshillin Kombëtar të Shkencës kërkon shpjegim për nivelin e autoritetit shkencor dhe përparësinë kundrejt kandidatëve të tjerë të fushës.
Për kandidatin e propozuar nga fusha e matematikës, Valmir Krasniqi, kërkohet sqarim i posaçëm: cilat janë kualifikimet e tij universitare dhe mbi çfarë dokumentacioni është vlerësuar autoriteti i tij shkencor? Ministria duhet të publikojë biografinë akademike dhe arsyetimin krahasues të përzgjedhjes.”
Nëse Ministria ka vlerësuar se kontributi i kandidatit e justifikon këtë përgjegjësi, le ta publikojë vlerësimin.
Renditjet kërkojnë interpretim, përzgjedhjet kërkojnë arsyetim
Neni 43 i ligjit kërkon përfaqësim adekuat të institucioneve kërkimore-shkencore, fushave prioritare dhe autoriteteve shkencore. Ai nuk përcakton emërim automatik sipas H-index-it dhe nuk vendos shprehimisht doktoraturën si kusht në këtë nen. Prandaj, mungesa e doktoraturës apo e emrit në renditje nuk mjafton për të shpallur paligjshmëri.
Por hapësira ligjore për vlerësim nuk është leje për vendimmarrje të pashpjeguar.
Publikimet dhe citimet duhet të shqyrtohen brenda disiplinave. Historia, gjuhësia dhe folkloristika kërkojnë vlerësim që përfshin monografitë, botimet kritike dhe kontributet përkatëse. Ministria duhet të tregojë si i ka peshuar këto arritje dhe si i ka krahasuar kandidatët e së njëjtës fushë.
Sa herë rezultatet bibliometrike nuk e shpjegojnë përzgjedhjen, nevojitet arsyetim më i plotë dhe dokumentacion më bindës.
Deri kur do ta pranojmë mungesën e llogaridhënies?
Shqetësimi për prapambetjen shkencore të Kosovës duhet të përkthehet në kërkesa konkrete ndaj atyre që marrin vendime. Kush e vlerësoi listën? Cilat ishin kriteret? Cilët kandidatë u krahasuan? Si u përcaktuan fushat prioritare? Ku është raporti që e arsyeton përbërjen?
Pa këto përgjigje, publikut i kërkohet ta pranojë gjykimin e ministrit pa mundësi kontrolli.
Kjo mënyrë qeverisjeje e dobëson besimin edhe te kandidatët me rezultate të dëshmuara, sepse i gjithë procesi mbetet nën hijen e mungesës së transparencës.
Përgjegjësia nuk përfundon te Ministria dhe Qeveria. Kuvendi i Kosovës, si organ që i emëron anëtarët e Këshillit Kombëtar të Shkencës, mban përgjegjësi të drejtpërdrejtë për shqyrtimin dhe votimin e përbërjes së propozuar. Deputetët duhet të kërkojnë dokumentacionin e kualifikimeve, dëshmitë e kontributit shkencor dhe arsyetimin e përzgjedhjes përpara se të japin votën. Nëse e miratojnë listën pa kërkuar këto sqarime, ata marrin përsipër përgjegjësinë politike për miratimin e përbërjes pa verifikim të mjaftueshëm. Vota parlamentare ka peshë institucionale dhe kërkon llogaridhënie: mbi çfarë dëshmish po ua besojnë këtyre kandidatëve orientimin e shkencës së Kosovës?
Ministër, publikoni dosjen e përzgjedhjes. Tregoni me çfarë kriteresh dhe mbi cilat rezultate u vendos. Shkenca e Kosovës ka nevojë për standarde që mund të verifikohen dhe për drejtues që japin llogari për vendimet e tyre.



