Patentë-shoferi kthehet, ndalimi mbetet: çfarë sqaron aktgjykimi i Gjykatës Supreme?

Dr. Lavdim Hamiti, ekspert i komunikacionit
Analizë për Blic Albania

Aktgjykimi i Gjykatës Supreme të Kosovës për mbajtjen e patentë-shoferëve vendos kufij të qartë ndërmjet administrimit të dokumentit dhe zbatimit të masës së ndalimit të drejtimit. Rëndësia e tij shtrihet përtej kthimit të dokumentit fizik: ai kërkon që institucionet përgjegjëse për sigurinë rrugore t’i ushtrojnë kompetencat brenda autorizimeve ligjore dhe që qytetarët të informohen saktë për të drejtat dhe detyrimet e tyre.

Me aktgjykimin P.A.nr.29/2026, të datës 20 tetor 2026, Gjykata Supreme ka aprovuar pjesërisht kërkesëpadinë e 28 paditësve kundër Ministrisë së Punëve të Brendshme – Policisë së Kosovës. Gjykata ka shpallur të paligjshëm dhe ka shfuqizuar paragrafin 3 të nenit 17 të Udhëzimit Administrativ nr.05/2023 për Procedurat e Kundërvajtjes. Kjo dispozitë e lidhte të drejtën për tërheqjen e patentë-shoferit me përfundimin e masës mbrojtëse të ndalimit të drejtimit.

Ndërkaq, kërkesa për shfuqizimin e paragrafëve 1 dhe 2 të të njëjtit nen është refuzuar. Këta paragrafë përcaktojnë njësinë policore përgjegjëse për mbajtjen e dokumentit të marrë përkohësisht dhe detyrimin për t’i lëshuar palës vërtetim për marrjen e tij. Prandaj, vendimi duhet lexuar në përmbajtjen e tij të saktë: shfuqizohet kushtëzimi i tërheqjes së dokumentit me përfundimin e masës mbrojtëse.

Arsyetimi i Gjykatës mbështetet në dallimin ndërmjet dy instituteve juridike. Marrja e përkohshme e patentë-shoferit është veprim me kushte dhe kufij kohorë të përcaktuar me ligj. Masa mbrojtëse e ndalimit të drejtimit zbatohet sipas kushteve dhe kohëzgjatjes së vendimit përkatës. Bashkimi i tyre në praktikë krijonte mundësinë që dokumenti të mbahej për muaj të tërë, duke e lidhur kthimin e tij me përfundimin e ndalimit.

Neni 244, paragrafi 2, i Ligjit nr.08/L-186 për Rregullat e Trafikut Rrugor përcakton se marrja e përkohshme zgjat deri në ndërprerjen e shkaqeve për të cilat është marrë dokumenti, më së shumti tetë ditë. Ky është kufi maksimal për masën përkatëse, jo afat që duhet shteruar domosdoshmërisht në çdo rast. Gjykata vlerëson se akti nënligjor nuk mund ta zgjerojë këtë autorizim duke e lidhur mbajtjen e dokumentit me tërë kohëzgjatjen e masës mbrojtëse.

Për qytetarët, sqarimi praktik është i drejtpërdrejtë. Nëse drejtuesit i është shqiptuar ndalim drejtimi për gjashtë muaj, kthimi i dokumentit fizik brenda kufijve ligjorë nuk ia rikthen të drejtën për të drejtuar automjet gjatë asaj periudhe. Dokumenti mund të jetë në posedimin e tij, ndërsa ndalimi vazhdon të zbatohet sipas vendimit përkatës. Çdo komunikim publik që e paraqet kthimin e patentë-shoferit si leje për të rifilluar drejtimin do të krijonte keqkuptim të rrezikshëm.

Nga këndvështrimi i sigurisë rrugore, ky dallim e orienton vëmendjen te kontrolli real i respektimit të masës. Efektiviteti i ndalimit duhet të mbështetet në evidentimin e saktë të tij, në mundësinë e verifikimit nga zyrtarët policorë dhe në reagimin ligjor ndaj shkeljes. Mbajtja fizike e dokumentit, e marrë veçmas, nuk garanton se personi do të përmbahet nga drejtimi i automjetit.

Për këtë arsye, zbatimi i aktgjykimit duhet të shoqërohet me udhëzime të qarta operative. Ministria e Punëve të Brendshme dhe Policia e Kosovës duhet të sigurojnë praktikë të njëtrajtshme për administrimin dhe kthimin e dokumenteve, duke ruajtur evidencën dhe kontrollin e masave aktive të ndalimit. Qytetari duhet të marrë informacion të kuptueshëm për vendndodhjen e dokumentit, procedurën e tërheqjes dhe statusin e masës së shqiptuar.

Rëndësi ka edhe lëshimi i vërtetimit për marrjen e përkohshme të patentë-shoferit. Gjykata e ka vlerësuar këtë detyrim si pjesë të rregullimit procedural të ligjshëm. Dokumentimi i veprimit policor krijon gjurmë të verifikueshme, ndihmon qytetarin të ndjekë procedurën dhe e bën administrimin më transparent.

Për personat që udhëtojnë ose jetojnë jashtë Kosovës, posedimi i dokumentit fizik ka rëndësi praktike. Megjithatë, aktgjykimi nuk duhet paraqitur si autorizim i përgjithshëm për drejtim në shtete të tjera gjatë kohës së ndalimit. Një përfundim i tillë kërkon shqyrtimin e vendimit konkret dhe të rregullave të shtetit përkatës; ai nuk buron automatikisht nga kthimi i dokumentit.

Aktgjykimi ngre gjithashtu çështjen e cilësisë së hartimit dhe harmonizimit të akteve nënligjore. Gjykata thekson se rregullimi administrativ duhet të jetë i qartë, koherent dhe brenda kufijve të ligjit. Institucionet duhet ta përdorin këtë rast për të shqyrtuar dispozitat dhe procedurat përkatëse, në mënyrë që paqartësitë normative të mos shndërrohen në kufizime të pajustifikuara për qytetarët.

Siguria rrugore kërkon masa të zbatueshme, kontroll të besueshëm dhe përgjegjësi nga drejtuesit e mjeteve. Ligjshmëria e veprimit institucional e forcon këtë sistem. Mesazhi që duhet të marrë publiku është i qartë: patentë-shoferi administrohet brenda kufijve ligjorë, ndërsa masa e ndalimit të drejtimit respektohet për tërë kohëzgjatjen e saj.